سوادفناورانه به عنوان ستون تربیت عمومی در دوران مدرن و فرا مدرن تلقی می شود

 آقای دکتر فرهاد سراجی عضو هیئت علمی دانشگاه بوعلی سینای همدان اظهار کردند که آنچه تمدن مدرن و فرا مدرن را از تمدن سنتی و کشاورزی متمایز می سازد، توسعه سیستم­ها و فناوری­هاست. ابعاد فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، آموزشی، شغلی و زمینه­ های مرتبط با آنها تحت تاثیر سیستم­ها و فناوری ها دستخوش تغییرات متنوعی شده اند. جوامع مدرن برای ابعاد مختلف زندگی مانند سلامت، امنیت، آموزش، حمل­ ونقل، ورزش، تفریح، ارتباطات و نظایر آنها سیستم­هایی را به ­وجود آورده­ اند که توسعه آنها به تسهیل، تسریع و شفافیت فعالیت­ها و امورات زندگی انسان­ها کمک شایانی کرده است. به تناسب این سیستم­ها، فناوری­های متنوعی نیز در عرصه ­های مختلف توسعه پیدا کرده اند. نظیر اینکه توسعه سیستم حمل و نقل علاوه بر آنکه موجب تسهیل، تسریع و شفافیت در حمل و نقل شده بلکه زمینه­ های توسعه فناوری­ها این عرصه را نیز فراهم نموده است. حال سوال این است که نظام آموزشی به عنوان یکی از جلوه ­های تمدن مدرن در توسعه این سیستم­ها و فناوری­ها چه نقشی دارد؟ و چگونه می­تواند نقش خود را در این عرصه ­ها برجسته ­تر سازد؟ با تامل در این مساله، سوالات عمیق­تری مطرح می­شود، اینکه طراحان و مبدعان این سیستم­ها و فناوری­ها در کدام نظام­های آموزشی پرورش یافته ­اند و این سیستم­های آموزشی در سیاست گذاری، طراحی برنامه­ های درسی و آموزش معلمان و اجرای آموزش و ارزشیابی چه ویژگی­هایی دارند؟   بی تردید، تنها با تدوین سیاست­ها، طراحی و تولید  برنامه­ ها و اجرای اثربخش آنها می­توان انتظار داشت که جوامع در ابداع و توسعه این سیستم­ها و فناوری­ها نقش داشته باشند.

  در برخی از کشورها، نظام­های آموزشی با درک سیستم­ها و فناوری­ها در زندگی، تلاش کرده ­اند تا آموزش سواد فناورانه را از دوران کودکستان وارد نظام آموزشی سازند و از این طریق دانش­ آموزان را با ماهیت فناوری­ها و سیستم­ها، نحوه طراحی و توسعه انها، کاربردها، نگهداری و ارزیابی آنها آشنا سازند. این کار از چند جهت حائز اهمیت است. نخست اینکه دانش ­آموزان بتوانند با درک ماهیت سیستم­ها و فناوری­ها با آنها همسو شوند و بدون مقاومت نوآوری­های فناورانه را بپذیرند و از آنها در راستای بهبود زندگی خود بهره گیرند دوم اینکه با درک ماهیت فناوری، برای مسائل راه­ حل­های فناورانه ارائه کنند و در طراحی، توسعه و کاربرد فناوری­ها نقش داشته باشند. سوم اینکه به اهمیت فناوری­ها و سیستم­ها در تولید ثروت و ارزش آفرینی پی ببرند و شغل­های آینده خود را بر مبنای فناوری­ها شکل دهند. از این رو این سواد به عنوان ستون تربیت عمومی در دوران مدرن و فرامدرن تلقی می­شود که نظام ­های آموزشی باید به آن توجه کنند.

با توجه به اهمیت این مساله در سال­های اخیر، درس کار و فناوری در برنامه­ درسی دوره دوم ابتدایی و متوسطه ایران گنجانده شده است لیکن برای اثربخش­تر کردن آموزش فناوری باید به شیوه­ های متنوع و نوآورانه در طراحی برنامه­ درسی، آموزش معلمان، آموزش و ارزشیابی دانش ­آموزان اندیشید. 

لینک مقاله دکتر سراجی مرتبط با کاروفناوری

ارزیابی آموزش سواد رایانه ای در کتاب کار و فناوری پایه ششم ابتدایی از دیدگاه معلمان

 

نظر دهید

8 + 10 =
Solve this simple math problem and enter the result. E.g. for 1+3, enter 4.